Hoe oud is een Jonge Humanist? – Een oproep tot leeftijds-individualisme

Enkele weken geleden nam ik deel aan de European Humanist Youth Days. Het weekend werd georganiseerd door de overkoepelende organisatie van Europese humanistische jongerenorganisaties, en op het evenement waren zo’n 150 mensen uit 15 verschillende landen aanwezig. Ik vond het een onvergetelijke ervaring (een inkorte versie van mijn impressies van het weekend vind je op de site van Jong HV). Hoewel de groep uit heel verschillende mensen bestond, met bovendien een diverse afkomst, was er direct sprake van een heel sterke cohesie. Van meet af aan was duidelijk dat de aanwezigen dezelfde waarden deelden, en belangrijk: voor die waarden wilden uitkomen. Dat sommigen in hun thuisland op dit punt vaak zeer beperkt bijval krijgen, maakte het enthousiame en de herkenning des te groter. En dat uitte zich niet alleen in vele, urenlange gesprekken op allelei locaties in het prachtige Brussel, maar ook in de familiaire en speelse omgang die er heerste. Het ging hier inderdaad om een groep jongeren met een grote interesse voor filosofie en humanisme die allemaal verzot zijn op goede gesprekken. Maar het betrof bovenal een groep jongeren.

De omgang tussen jonge mensen lijkt zich op een aantal punten te onderscheiden van dat van mensen die een decennium of wat ouder zijn. Ik heb vaak geprobeerd de vinger te leggen op wat het grootste verschil nu precies is, en ik denk dat dat het dichtste in de buurt komt bij de mate waarin de leden van de groep zich bepaalde vrijheden permitteren. En met vrijheden bedoel ik niet de vrijheid om je in de groep wat uitbundiger te kunnen gedragen. Ik bedoel dan juist de vrijheid om je ook buiten deze groep redelijk vrij -vrij van conventies, vrij van overmatige structuren, vrij van grote verantwoordelijkheden- te kunnen uiten. Ik denk dat dát gegeven het grote verschil bepaalt tussen de omgang van mensen van verschillende leeftijden.

Jonge mensen zullen vanwege de bovengenoemde vrijheden in staat zijn explicieter bepaalde gedragingen te omarmen of af te wijzen (omdat ze zich niet begeven in een omgeving die het van ze vraagt zich burgelijke conventies eigen te maken), ze zullen meer in staat zijn ad-hoc sociale activiteiten te plannen, te wijzigen of te verlengen (omdat er buiten school of werk weinig zaken om strakke structuren vragen) en ze kunnen gemakkelijker inspelen op plotselinge wijzigingen in interesses of voorkeuren (omdat ze weinig of geen verantwoordelijkheden naar andere dragen die dat zouden kunnen beletten).

Zelfs wanneer er niet actief gebruik wordt gemaakt van al deze vrijheden, dan nog weten veel jonge mensen wel dat ze er over kunnen beschikken, en dat maakt dat de uitgangssituatie tussen jongeren en ouderen volkomen verschillend. Het zorgt ervoor dat gesprekken met jonge mensen vaak een onbevangenheid hebben die ik bijzonder prettig vind.

Ik ben 37 en leid niet het leven volgens de structuren zoals veel mensen van mijn leeftijd dat doen, en dat is iets wat jonge mensen makkelijker lijken te accepteren dan leeftijdgenoten. Ik leef mijn leven zeer bewust, en alle grote keuzes zijn gebaseerd op zorgvuldige afwegingen. Maar omdat het zich niet kenmerkt door veel zaken die voor anderen klaarblijkelijk als een gegeven worden gezien voor een succesvolle levenswandel, word ik soms geconfronteerd met onbegrip of zelfs afkeuring bij leeftijdsgenoten. Ik heb niet de bekende piketpaaltjes geslagen wat mijn leven voor sommigen moeilijk “meetbaar” maakt.

Over mijn persoonlijke keuzes en welke gevolgen het afwijken van de normen die bij mijn leeftijd horen (op het gebied van carriere, relaties, kinderen, samenwonen, woonplaats, e.d.) kan hebben, geef ik een korte toelichting in het artikel ‘De meetbare leeftijd‘.

In een aantal opzichten lijkt de manier waarop jonge mensen in het leven staan meer op die van mij dan op die van mensen van mijn leeftijd. Dat maakt dan ook dat ik de sfeer die wat dat betreft heerst in groepen met veel jonge mensen vaak erg kan waarderen. Toch zijn er ook een aantal zaken waarbij het leeftijdsverschil wel zichtbaar wordt. Bijvoorbeeld in gesprekken over relaties, waarbij het moeilijk is om met een 25-jarige te praten over hoe het is om een relatie van 7 jaar achter de rug te hebben, en hoe die zich onderscheid van de huidige relatie die al evenzolang duurt. Bepaalde ervaringen heeft iemand op jonge leeftijd nog niet gehad, en hoewel dat geen beletsel hoeft te zijn om erover te theoretiseren, kan het soms fijn zijn met iemand te praten die bepaalde zaken wél herkent.

Kortom, het is zo dat ik de voorkeur geef aan jonge mensen voor wat betreft (grote delen) van de leefstijl, structuren (of de afwezigheid daarvan) en verantwoordelijkheden (of de afwezigheid daarvan), maar tegelijkertijd graag praat met mensen die wat ouder zijn, omdat die kunnen buigen op meer kennis en eventueel vergelijkbare ervaringen.

Het kost me moeite om deze mensen te vinden.

Het Humanistisch Verbond besteedt veel aandacht aan het stimuleren van mensen om hun leven zo rijk mogelijk, en naar eigen inzichten, te kunnen invullen. Daarbij wordt ook veel focus gelegd op “de kunst van het ouder worden“. Maar dit project richt zich met name op de laatste decennia van het leven, en gaat over zaken als omgaan met vergankelijkheid. Ik denk dat er ruimte is om binnen het humanistisch denken de kaders van het thema “leeftijd” wat verder op te rekken, en eens te kijken hoeveel effect de druk van leeftijdsverwachtigen heeft op de manier waarop iemand zijn leven wil leiden. Ik denk dat een te grote druk indruist tegen de persoonlijke vrijheid waar ieder mens recht op heeft. Daarmee is het een interessant thema voor het Humanistisch Verbond. Emancipatie van leeftijds-individualisme, zogezegd.

Het lijkt mij geweldig om in contact te komen met andere mensen die, zoals ik, hun leeftijd en de daarmee gepaard gaande voordelen omarmen, maar die zich niet geroepen voelen om aan alle externe verwachtigen die bij een bepaalde leeftijd horen (zie ‘De meetbare leeftijd‘) te voldoen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: